Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ve net gelir elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve aromalar sonradan açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu yüksek taşır üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.